توضيحي در مورد مطلب طنز چاپ شده در صحرا

       در انتخابات دوره هشتم مجلس ، دو بار نسخه هايي از هفته نامه صحرا در شهر بندرتركمن  آتش زده شد . اين اعمال قبيح ضد فرهنگي و ضد انساني از سوي عده اي قليل كه خود را طرفداران يكي از كانديداها مي دانستند در كمال بي شرمي صورت گرفته ونشانگر اين است كه تا چه اندازه از منطق و گفتمان كه ملزومات دموكراسي و آزادي انديشه مي باشد بدورند . اين عمل يك بار پس از چاپ مطلب « شبي كه پرده برافتاد » صورت گرفت. اين ريزه انسان هاي كوته فكر به زعم خودشان خيال كردند با آتش زدن نسخه هاي روي دكه يك شهر مانع نشر واقعيات مي شوند غافل از اينكه بجز دكه هاي شهرهاي ديگر فناوري گسترده اي به نام اينترنت نيز به صورت آنلاين در حال اطلاع رساني به جوامع بشري مي باشد!! زهي خيال باطل كه زماني مي خواستيم سرنوشت خود را به دست اين افراد بسپاريم .

مرحله دوم انديشه سوزي نيز با اعلام نتايج مرحله دوم انتخابات  صورت گرفت و باز هم از طرف همين افراد با هدف تحريك طرفداران كانديداي باز مانده انجام شد اما بر خلاف نيت آنان با انزجار شديد طرفداران آقاي فيروزي روبرو گرديد . زيرا كه آنها دقيقا مي دانستند اين عده به چه منظور دست به اين كار غير اخلاقي زده اند. آنها با اين كار مي خواستند اين فكر را القا كنند كه صحرا طرفدار رقيب بوده است اما صحرا در هيچ شماره اي با هيچ مطلب جانبدارانه اي اجازه ترويج اين فكر را نداده بود .

         پس از اين مراسم شنبه سوري شب پرستان بي مخ ، بسياري با پيام ها و نوشته هاي خود خواستار برخورد با اين قبيل حركات شدند . اينجانب نيز به عنوان سردبير هفته نامه عدم برخورد با اين افراد را صائب مي دانستم زيرا شرم داشتم از اينكه آشكار شود هنوز در ميان ما چنين افرادي با افكار قرون وسطايي زندگی می کنند. مدير مسئول هفته نامه تصميم گيري در اين مورد را به عهده اينجانب گذاشتند .  لذا براي مدتي در مقابل اين تقاضا ها مقاومت كردم تا اينكه يكي از دوستان فرهيخته ما كه خود نيز از افراد دلسوز و وفادار به آقاي فيروزي بوده اند، اظهار داشتند كه حداقل اجازه بدهيد با يك طنز كوتاه با اين مسئله خطرناك كه ممكن است از سوي اين افراد تبديل به يك رويه شود، برخورد نماييم .اين خواسته دلسوزانه ايشان پس از مشورت با همكاران مورد تاييد قرار گرفت و در شماره 260 مورخه 25/3/87 به چاپ رسيد . اين مطلب طنز گونه را در زير مي خوانيم .

                                                                   حميد كمي  

طنز تمن

                  صحرا سازي يا صحرا سوزي؟

                                                     خوجه دردي كر

      در اين چند ماهي كه از تمن و توقماق خبري نداشتيم. توقماق بيچاره، هي دنبال پول مي دويده تا براي ادامه پروژه ي تحقيق اش كه درباره ي نقش مشرق زمين در ابداع خط و نقاشي بوده به روسيه سفركنداما موفق نشده و دست از پا درازتربه خانه بر گشته و هم اكنون دوتار به دست آواز«آغلاما غاريب ، شير تك بولار سن » را درسبك دردي طريك مي خواند!!اما تمن برخلاف توقماق به سياست چسبيده و درانتخابات اخير بسيار فعال ظاهر شده است. حالا چرا تمن به سياست چسبيده؟لابد بوي پول به مشامش رسيده، چرا كه در دنياي سياست برخلاف جامعه ي فرهنگي كرور كرور پول خوابيده است؟ اما تمن بد بخت از اين خوان گسترده هم طرفي نبسته چونكه كانديدش اول نشده ! ودراين رابطه مي گويد :معلومه اول نميشه به جاي يك نفر شش نفركانديد شده ويك ايل را معطل و الاف خودشان كردند!حالا هم پول شش نفر سوخته وهم خوابهاي خوش طلائيشان !! البته ما نمي دانيم كه چند ميليون پودر شده رفته هوا !! ولي به قول تمن با پنج تا شون ميشه كارخانه زد تا چهل نفر بيكار با كار شوند !! اما نكته جالب اين قضنه اينجاست كه عنوان مي كنند اين پول ها در راه خدمت به مردم ومخصوصا براي فرهنگ سازي سياسي هزينه ميشه وشعارهاي جالب وقشنگي هم در اين رابطه گفته ميشه اما در عمل اين پروژه فرهنگي بعد ها به شكل «صحرا سوزي !!» در شهر تمن افتتاح ميشه !!!؟ تمن در يك جلسه غير رسمي و غير علني در حالي كه خواسته بود نامش فاش نشود اعلام كرد كه اين عمل توسط كاسه هاي داغ تر از آش انجام گرفته است، و كانديداي خود را بري از تمام اتهامات دانست . اما بزودي اين خبر را براي خبرگزاري « آتش زير خاكستر پرس » نيز دورنگار كرد و در آن از فاش شدن نامش نگران نبود .

      ليكن چه بخواهيم چه نخواهيم تاريخ آن را به عنوان كادويي سياه قبول ميكنه و تو حافظه اش ثبت ميكنه. علي ايحال از باب تذكر تاريخي هم شده عرض  كنيم كه خداي نا كرده يك موقع فكر نكنند كه اين كتاب سوزي قرن بيست و يكمي را براي اولين بار در تاريخ آنها اختراع كرده اند ، نه خير قبل از آنها در قرون وسطا توسط دشمنان علم و روشنگري ابداع و اجرا شده بود و امروز از طرف اسلاف بر حقشان  در شهر تمن با سوزاندن نسخه هايي از « صحرا » ياد و خاطره آنان گرامي داشته شد . فلذا بهترين راه اين است كه اقرار كنيم در خانه را اشتباهي زده ايم.

                              گزارش اختصاصي صحرا از

          تشييع جنازه بانوي اسب ايران و احياگر اسب هاي تركمن

عشق اسب، گذر او را به تركمنصحرا كشاند . به جز آن ممكن نبود . اسب ، عشق و تركمن اين سه جز در تركمنصحرا جمع نمي شوند . او كه عشقش واقعي بود در ميان تركمن هاي قره تپه شيخ ماندني شد و تا ابد نيز ماند .

خبر فوت خانم فيروز بانوي اسب هاي ايراني و احياگر اسب هاي تركمن براي آنانكه ارزش كارهاي صادقانه او را مي دانستند بسيار سنگين بود چرا كه ممكن است ديگر كسي نتواند جاي او را پر كند . مقاومت و سخت كوشي اين بانوي پير چنان بود كه هيچ مردي چون اين خانم نخواهد شد . شايد شيهه اسبان تركمن با مرگ وي تدريجا به خاموشي گرايد و از اينجاست كه خيلي ها به عمق فاجعه پي بردند زيرا كه ممكن است زندگي اسب هاي تركمن به زندگي اين بانوي آمريكايي گره خورده باشد . اين سخن اوست « در تركمن صحرا گاهى اسب هاى نحيف و كوچكى را مى بينيم كه در اثر كمبود تغذيه سوخته اند. من هم سوخته ام.  »

بچه ها از كلاله خبر دادند كه جنازه خانم لوئيز فيروز ساعت چهار بعد از ظهر چهارشنبه 8/3/87 در روستاي قره تپه شيخ تشييع مي شود . ما وظيفه خود دانستيم و به پاس قدرداني از وي به همراه غفور خوجه از غربي ترين نقطه تركمنصحرا به سوي كلاله و روستاي قره تپه شيخ به راه افتاديم .

از دير باز مردم تركمن در مهمان نوازي شهره آفاق بوده اند . امروز هم وظيفه ماست نسبت به اين مهمان عزيزي كه توسن سرنوشت او را از برج هاي عاج آمريكا به روستاي قره تپه شيخ هدايت كرده است ، به جاي آوريم . اين سخن اوست كه مي گفت : « آرامش تركمنصحرا را به رفاه در آمريكا ترجيح مي دهم .»

حوالي ساعت 5 بعدازظهر به روستاي قره تپه شيخ از توابع كلاله رسيديم . جمعيت زيادي از مردم روستا و دوستداران اسب در كنار مزرعه اسبي كه او بنيان نهاده بود در انتظار رسيدن جنازه از سردخانه گنبد بودند . در ميان جمعيت چهره هاي آشناي زيادي را ديديم . عزيز مامي زاده ، كاكا بدخشان ، دكتر جليل غيادي ، بابا غراوي با دوربين فيلم برداريش ، منصور طبري مسئول انجمن شعر ميراث گنبد ، حاج قدير گوگلاني از كلاله ، محمود پايدار و بسياري ديگر كه از اقصي نقاط ايران آمده بودند .

چند لحظه پس از رسيدنمان آمبولانس حامل پيكر بي جان خانم فيروز از راه رسيد . به فاصله چند صد متري مزرعه تابوت را از آمبولانس بيرون آوردند، عده اي از روستاييان و استقبال كنندگان او را به دوش كشيدند، جنازه اين بانوي جسور به رسم تركمن ها كفن پيچ شده بود . چند چابكسوار با اسب هاي تزئين شده پيشاپيش جمعيت مشايعت كننده در حركت بودند . فرزندان وي نيز به همراه جمعيت براي آخرين بار مادر خود را بدرقه مي كردند . زنان روستا كه زماني هم صحبت هاي بي رياي اين بانوي آمريكايي بودند با چهره هاي ماتم گرفته منتظر ورود وي بودند . بنا به تقاضاي فرزندانش ، خانم فيروز به شيوه تركمن ها تشييع و به خاك سپرده مي شد . محل دفن وي را درون مزرعه اسبش و در جوار اولين منزل مسكوني اش كنده و آماده كرده بودند .

جنازه خانم فيروز بر روي دوش هنرمند بزرگ تركمن قليج انوري و عده اي ديگر بنابه رسم تركمن ها  وارد منزلش شده و پس از اندكي توقف  بيرون آورده شد پس از گردش مختصر در اصطبل و قرارگاه هاي اسب  بر جنازه وي نماز ميت خواندند . سپس با تشريفات خاصي در حضور خانواده اش ، با دستان تنها پسرش كارن تحويل خاك داده شد و بدين ترتيب روستاي قره تپه شيخ مامن ابدي خانم فيروز گرديد .

عروس وي در حاشيه خاكسپاري  در مصاحبه كوتاهي كه با خبرنگار صحرا داشت گفت : « خانم فيروز با شخصيت بي همتايي كه داشت در دل مردم منطقه نشسته و ما از اين نظر به او افتخار مي كنيم . خانم ليلا فيروز در ادامه صحبت هاي خود اظهار اميدواري كرد يكي از نوه هاي خانم لوئيز فيروز كارهاي بزرگ وي را دنبال بكند . وي در جواب اين سئوال كه نظرش در رابطه با نحوه تشييع جنازه خانم فيروز چيست ؟ گفت : از آنجايي كه خانم فيروز بيشتر عمر خود را در ميان تركمن ها گذرانده بود خانواده اش لازم ديد با رسم و رسومات آنان به خاك سپرده شود و ما از اين لحاظ بسيار خوشحاليم و از مردم تركمن كمال تشكر را داريم كه او را بصورت با شكوه تشييع كرده و بر جنازه او نماز خواندند .

پس از خاكسپاري خانم فيروز ، دكتر غيادي كه تا آن لحظه تمامي مراسم را هدايت مي كرد در سخناني گفتند : خانم فيروز شخصيتي بي نظير بود كارهاي علمي او در رابطه با اسب ايراني و تركمن بسياري از ابهامات را بر طرف كرد و اكنون بزرگترين منبع در تمام دنياست . وي اضافه كرد : در هر گوشه دنيا حرف و حديثي در رابطه با اسب پيش بيايد خانم فيروز در آنجا حضور داشت و نظر ايشان فصل الخطاب تمام مناقشه ها بود .

رئيس هيئت سواركاري خراسان شمالي و پرورش دهنده اسب تركمن در ادامه سخنان خود گفت : مراسم با شكوه خانم فيروز توسط تركمن ها نشان داد فرهنگ و درك مردم ما چقدر بالاست . 

دكتر غيادي پيشنهاد كرد منزل مسكوني ايشان با تمام وسايل شخصي وي به عنوان موزه ي اسب، حفظ و نگهداري شود .

پيش از سخنان دكتر غيادي ، كارن فيروز در سخنان كوتاهي ضمن تشكر از حاضرين در مراسم خاكسپاري مادرش گفت : در زمان شيوع موتور و موتورسواري اميدوارم كارهاي مادرم براي حفظ فرهنگ  اسب و اسب سواري  تاثيرگذار بوده باشد .

لوئيز اليزابت ليليان فيروز فرزند جان گولوپ متولد 1932 در واشنگتن آمريكا است . وي در سال 1336 با يكي از شاهزادگان ايراني به نام نرسي فيروز ازدواج و به همراه او به ايران آمد . با علاقه اي كه به اسب و اسب سواري داشت با كمك همسرش مركزي را به نام نوروز آباد در تهران تأسيس كرد . پس از 5 سال فعاليت در امر نگهداري و آموزش اسب سواري اين مركز را به انجمن سلطنتي اسب فروخته و اسب هاي خود را مدتي به كردستان برد اما به دليل شرايط جوي و سرماي شديد آن منطقه به تركمنصحرا آمد و با خريد زميني در روستاي قره تپه شيخ نزديك به چهل سال به فعاليت مستمر و خستگي ناپذير خود ادامه داد و عاقبت در تاريخ 5/3/87 ساعت 28/4 بامداد بر اثر خونريزي معده در بيمارستان برزويه گنبد جان به جان آفرين سپرد .

خانم فيروز يك پسر به نام كارن و دو دختر به نام هاي روشن و آتشه فيروز دارد .

برای دیدن عکس های این مراسم روی این آدرس کلیک کنید        www.flickr.com/photos/sahra-n

به نقل از هفته نامه صحرا شماره 259

           همسر عيدي اونق به دانگ آتار پيوست

عيدي 40 روز پس از مرگ دلخراش فرزندش دانگ آتار دوباره به سوگ نشست . 

امروز همسر شاعر درد آشناي صحراي تركمن عيدي اونق پس از سالها بيماري لاعلاج دعوت حق را لبيك گفت به همين مناسبت ساعت 18 امروز پنجشنبه دوستداران فرهنگ و ادب تركمن در آق قلا جمع مي شوند تا ضمن اداي  نماز بر ميت اين مادر و همسر مهربان  ، در غم شاعر  سوگوارشان شريك باشند.  

                                                    قلب تركمن ها در آق توقاي مي تپد

        يكبار ديگر شبي خاطره انگيز در كنار آرامگاه ابدي مختومقلي بزرگ و پدر گراميشان دولت محمد آزادي گذرانديم . شبي كه سختي و شعف در كنار هم به زيبايي جمع شده بود . شبي كه هر از چند گاه نگاهمان با گنبد مختومقلي تلاقي نمي كرد و اگر علت حضورمان را به ياد نمي آورد تحمل آن بسيار سخت مي نمود  .

         بازهم خيل عظيم مشتاقان اين بزرگ مرد ادبيات تركمن ازتربت جام تا بحر خزردر « توقاي » عريان آق توقاي گردهم آمده اند . زن و مرد ، پير و جوان با چادرهاي رنگارنگ شخصي پيرامون آرامگاه حلقه زدند و گنبد لاله گون مختومقلي چون نگيني زيبا در ميان اين شهر چادري موقت خودنمايي مي كرد. عجبا در جايي كه نه طراوت آب روان و نه لطافت درختان سر سبز وجودت را نوازش نمي دهند  باز همه چيز زيبا ديده مي شود و درونت را شور و شعف غريبي فرا مي گيرد . بايد آنجا بود و آن را درك كرد . خوشا به حال آنان كه يك شب را در ميان گرد و خاك آق توقاي با سختي هاي خاص خود سر كرده اند .

      مسافراني كه در زير آفتاب سوزان با دپه هايي پر از آب ، تپه ها و دره هاي آق توقاي را با گام هاي خسته طي مي كنند تا زنها و بچه هاي خود را از تشنگي بدر آورند ، صف هاي طويل تنها دستشويي موجود براي هزاران نفر زائر ، از صحنه هايي است كه سالهاست زائران مختومقلي با آن آشنا هستند و ديگر اميدشان را براي بهبود وضع موجود از دست داده اند ولي اين سختي ها مانع هجوم دوستداران اين عارف و مصلح بزرگ نشده است .

      در ميان اين همه عسر و حرج ، مسئولان رده هاي مختلف كشوري و لشگري با برگزاري همايش هاي بي روح چه خوب از خود مي گويند و داد مختومقلي سر مي دهند . در اين ساعات بازار بهره برداري از وجاهت مختومقلي داغ داغ  است و در همان لحظه زائران براي جرعه اي آب ، رفع حاجت و براي ذره اي سايه به آب و آتش مي زنند .  

    هيچيك از اين جمعيت براي آرميدن در سايه سار درختان سر به فلك كشيده به اين مكان نيامده اند . هيچكس براي التذاذ از خنكاي چشمه هاي روان به اينجا نيامده است . هر كدام از آنها از لحظه اي كه به سوي آق توقاي به راه افتاده است مي دانست در مكاني بيتوته خواهد كرد كه هيچ امكاني براي رفاه در آنجا نيست . تنها جذبه زيباي ديدار مختومقلي اور را بدينجا كشيده است . قلب تركمنها امروز در آق توقاي مي تپد . مختومقلي در تار و پود زندگي مردمش رخنه كرده است . آنها با حضور و بيتوته يكروزه در كنار مزار اين عارف بزرگ روح تشنه خود را سيراب مي كنند و با وي عهدي دوباره مي بندند تا حرمت و احترام او  را پاس بدارند چون او عزت و شرف تركمن ها را پاس داشته است . حال مي خواهد متوليان امر فرهنگ كشور به  وظايف و اقوال خود عمل بكنند يا نكنند ، آنها هر سال خواهند آمد و با مختومقلي محشور خواهند شد .

     در اينجا لازم است دست مريزادي بر هنرمندان بي غل و غش تركمن صحرا داشته باشم . آنها با هنرنمايي هاي خود بدون هيچ چشم داشتي ، تحمل سختي ها و مشكلات رفاهي را بر زائران و مسافران آسان مي كنند . خصوصا هنرمندان بندرتركمن ، گميشان ، آق قلا و سيمين شهر در چادرهاي مجزا تا پاسي از شب با ترانه هايي از اشعار مختومقلي و شاعران با قرائت اشعار خود شبي به ياد ماندني بر مسافران هديه مي كنند و مردم با تردد در فواصل اين چادرها خصوصا چادرهاي گميشان و بندرتركمن خستگي را از خود دور مي كنند .  

ماغتيمغولي و توركمنينگ ميللي ليگي

حميد كمي

     اورتا آسيا ادبييات تاريخيني ، ماغتيمغولي دان اؤنگ ، ايركي و اورتا دؤويرلره بؤلسك ، ايركي دؤويرده پارت لار ، سوغدلار و ساك لار ديلي يؤرگونلي بولون بولسا ، اورتا دؤويرده پارس،عاراب، كاشغار و اول دؤورينگ سونگقي ييل لاري جاغاتاي ديلي خالق آرا ديل حؤكمونده اوللانيليپ دير .

     شول دؤويرلرده- ده توركمن توركي ديلي و ادبيياتي كول آستينداقي كؤز يالي اؤچمأن يولون دووام اتسه ده ، تؤركمن عاليم لاري اؤز اثر لريني يؤرگينلي ديل لرده يازيپ ديرلار. اول دؤويرلرده ميللي ليك اوغريندا گؤره شمك باشغا ايسلگ لرينگ ساياسيندا غاليپ دير. اول دؤويرلرده توركمن عاليم لارنينگ آدلاري عاراب، پارس ، كاشغر و جاغاتاي ديل لرينده دؤرديلن يأديگارليك لرينگ بزه گي بوليپدير. بو عاليم لار عيلمي ايشلريني يؤرگينلي ديل لرده هؤديرلأپ، غاراماياق توركمن لر اول اثرلري اوقاماق دان و يا دا اوقا لاندا دوشينمك دن مأحروم بوليپديرلار.

     تاريخ دا آدي بللي توركمن عاليمي ، يازيجي - شاهير عمادالدين نسيمي دؤره دن اثرلري بيلن عثمانلي لارينگ ادبي ديلينينگ دويبين توتسادا تؤركمن ادبي ديلينه ايمتيليشي بولمان دير .

      توركمن ادبيياتينا خاص ياقين لاشان اثرلري دؤولت محمد آزادي ، نورمحمد عندليب ، شابنده و شيدايي داغي لار ماغتيمغولينگ اؤنگ سيراسي دؤره دن هم بولسالار، ماغتيمغولينينگ ادبييات ميدانينا گلمگي بيلن توركمن ادبيياتينينگ تاريخيندا تأزه بير يول تأزه بير دؤوير باشلانيار ، شوندان بيلأك هم توركمن ادبيياتي اؤز اصوليني ، ماضمونيني و دأبيني باشغا خالقلارينگ ادبيياتيندان تاپاوتلانديريپ اوغرايار. بيله ديديگميز ماغتيمغولي دان اونگ تركمن ادبياتي يوق ديديگميز دأل ، تركمن ادبيياتي هم باشغا توركي  خالق لارينگ ادبيياتي يالي اؤز كؤكيني ميلادي  7- نجي عاصرينگ اورتالاريندان اورخون يني سيي يازغي لاريندان آليپ غاييتيان دير . بو ادبييات شوندان بيلاك هم دورا بارا اؤزله شيپ اوغران دير . ماغتيمغولي بولسا شول گچميش دن اوغير آليپ پأهيم پايخاصي بيلن بو ادبيياتي ميللليك درجه سينه يتيرندير .

     اؤزبوليشلي ادبيياتينگ نامه نيشانالاري بولمالي ديپ سورالماغي هم مومكين . جوغاپدا ديمك بولار هر بير خالقينگ صونغاتي و ايلايتادا ادبيياتي اؤزينه ماخصوص تانالجاق بولسا شول اثرلر اؤز خالقينينگ دورموش ياغدايينيگ ،گچميشينيگ ،مدنييتينيگ ،غيليق حاصييتي نينگ  و ديلينيگ آراسسا بياني بولمالي دير .

      دونيأ بويونچا بييك و مشهور اثرلر اهلي خالقينگ آنگيندا موديمي ير توتماغينينگ سبأبكأري اول يأديگأرليگ لري دؤره دن آدام لارينگ اؤز خالقينا وه پادارليغي دير.اؤز خالقينگا وه پادار بولماق اؤز مدنييتينگه و گچميشينگه وه پادار بولماق دير. شيله حأصييت لي دؤران اثرده ، بير حيلي اؤزينأ دارتيجي گويچ دؤره يار . شونينك اوچين هم  بو اثرلر ، دوزده مال باقيپ يوره ن چوپان- چولوق لار ، بازار آدام لار و عيليم لي بيليم لي يوقار اوقووي گچيره ن لري دنگ درجه ده اؤزينه چكيپ بيليار . اوقاندا اؤز ديلي ، ماضمون لار اؤزينه ماخصوص بولان كؤپ چيليك مسئله لري آراپ دوران و سؤزلر اؤزي بيلن ياشاپ يؤره ن فولكلوردان پيدالانيلان، بيله بولان اثري اوقوجي و دينگليجي ياشايشينينگ بؤلگي حاساپ لايار و باغرينا غيسيار .

       ماغتيمغولي نينگ اثرينه سر سالانگدا روحي جبيسليك دوييليار . دورموشا اوتغاشيقلي ماضمون لار حايران غالديريار.  شيله خاصييت لره ايه ريپ دؤره ديلن اثري ، اوزاق يولي سؤكيپ آذقا اكيتمأگه گلن دينگليجي ، باري يوغي ايكي ساني اينريني بريپ اول كيتابي آليپ غايديپ دولينداقي تورباسينينگ ايچيندا عومير چويشه سي يالي ساقلاپ، اوقادماجاق چاغاسيني شول كيتاپ سبأب لي ملا هم بريپ بيليار.

       ماغتيمغولي نينگ تؤركمن ميللي ادبيياتينا گيريزن يولي و اصولي اؤزيندن سونگقي ادبييات تاريخيميزي بوتين له يين ديين يالي اؤز حؤكمي رووان ليغنا ساليار، بو اصول خالق آراسيندا أگيرت تأثير غوياني اوچين سونگقي دوويرلره چنلي شاهيرلار اوني اويدگتمأگه و اويدگه شيك ليك گيريزمأگه هم هوواتيرليق گؤركزيارلار .مونگا سباپ بولان ، ماغتيمغولي چا يازماغي و دؤره دمگي خالقينگ اؤزي هم طالاب اديپ دير . شيله ياغداي ييگريمينجي عاصرينگ اورتالارنا چنلي دووام اديار ، يؤنه ماغتيمغولينگ توركمن ادبيياتيندا غالديران ايزي هيچ هاچان ييتمأن دووام اتجك دير.

        ديل هر بير ميللتي بير بيريندن تاپاوتلانديريان المنت لرينگ ايلكينجيسي دير. ديل ميللت لرينگ بايليغي و بارليغي دير، ديلي بولماديق خالق ميللت بوليپ بيلمز . شونينگ اوچين خالق لاري بير ميللت حؤكمونده ياشاماغينا بؤوت بوليان لار، خالق لاري باشغا خالق لارا يوغيريپ يتيرجك بوليان لار ايلكي باشدا شول ميللتينگ ديليني هورلاپ ييتيرمأگه چاليشيار(استحاله ي قومي). ماغتيمغولي اونگده گؤريجيليگي بيلن ديل مسئله سينه ميللي غاراييش بيلن باقيار.

سرحوش بوليپ چيقار، جيگر داغلانماز

داشلاري سينديرار ، يولي باغلانماز

گؤزوم غايرا دوشمز ، كونگول اگلنمز

ماغتيمغولي ، سؤزلأر ديلي توركمنينگ

ماغتيمغولي نينگ ياشان دؤوري چيلشيريملي دؤوير بولوپ دير، بير طاراپ دان ، دين دان اؤز نپ لرنه پيدالانيان خيوه خان ليق لاري توركمن توپراغينا گؤز غارالديپ اوراماغي ، اول  بير طاراپ دان روسيه امپراتورليغي دورابارا اورتا آسيا آرالاشيپ باشلاماغي و ايرانينگ غانخور پاديشالاري تؤوه رگ داشينداقي ميللت لري سالغيت گؤزلري بيلن باقيشي ماغتيمغولي اوچين حووپ لي دؤوير بولوپ گؤرينيار.

عاشيق لاردان اؤتدي عشقينگ هوواسي

تارتيلدي يازيلدي دوزخ پرده سي

داغدان آشيپ غيزيل باشينگ اورداسي

گؤزه ل ايليم ويران قيلدي نيلايين

     داغينيق توركمن طايپالاري ، چارواچيليق دا گؤچمن ياغداي دا ياشاپ يؤه رن توركمنينگ گلجگيني غارانگقي گؤريان لارينگ بيريسي ماغتيمغولي بوليار. اول داغينيق توركمن لرينگ بير خالق شكلينده اؤز ميللي ليك لريني تاپماغني طالاپ اديأر . ميللي ليگني تاپجاق خالق هم ايلكي باشدان اؤز ديلينه ايه بولوپ تاريخينا غوانمالي . تاريخينگ باشلانغيجي  اينسانلار اؤز ديلين تاپيپ يازووا گچمگي بيلن باشلانيار . ماغتيمغولي هم اؤز فراساتي بيلن غوشغي لاريندا توركمنينگ ديليني آراسسا گؤرنيشده خالقينا هؤديرله يأر . شيله ديل بيلن غوشيلان غوشغي اول خالقينگ يوره گينده اوتيريار ، اؤز باشينا گلجك بلاني تيز دوشينيأر ، بايليغنا و بارليغنا غووانيپ بيليأر. ماغتيمغولي بولسا اؤز ديلين تاپان مللتينه غوشغي لارني دورلي گؤرنيشده دؤره ديپ بريأر .

ماغتيمغولي سؤزله ، هرنه بيله نينگ ،

اؤزينگه كمليك بيل ، آييتمان اؤله نينگ ،

تاراشلاپ شاغلاتغين ، كونگله گله نينگ ،

سندن سونگقي لارا يادگار بولار،

     شيله ليك بيلن ميلادي 18- نجي عاصيردان بيلأك دورا بارا توركمن اؤز مللي ليگني تاپيپ باشلايار . بييك شاهير ماغتيمغولي ، خالقي نينگ مللي تالاپ لاري اساسيندا بيرلشمگني و آغزي بير بولماق لارني استه يأر .

ايندي بو گون ماغتيمغولي توركمن لر اوچين دينگه بير شاهير دأل ، ايسم اولارينگ ديليني دونيا باقي سايرادان شاهير ، توركمن مللي ليك ايناميني دؤره دن يولباشچي و توركمن ادبيياتينا اؤز بوليشلي اصول و دأپ غويان عاليم ديپ تاناليار . شيله شخصيتي نأچه اولي لاسانگ هم اؤته گچمه يأنگ . ماغتيمغوليني حورماتلاماق توركمني حورماتلاماق ، ماغتيمغوليني بيگلتمك توركمن تاريخيني و بارليغيني ديكلتمك دير .   

( صحرا هپده ناماسينينگ ماغتيمغولي حاقدا يايرادان ( ويژه نامه ) سيندان آليندي – ارديبهشت ۸۷ )  

                 شبي كه پرده برافتاد!!

در جامعه تقدس و مقبولیت بعضی از مفاهیم ، بي هيچ مناقشه پذیرفته شده است .  حداقل افراد منصف در رد و یا نفی آن سخن نمی گویند و قلم نمی زنند . حتی همه برای توجیه رفتار خود از این مفاهیم سود مي برند . یکی از این موارد ، مفهوم " اصلاحات " می باشد . کلمه " مصلح "  صفتي براي دلسوزترین و روشن بین ترین شخصیت های جامعه بوده است . صفت افرادی چون سعدی ، مختومقلي فراغي ، سید جمال الدین اسدآبادی، امام خميني  و بزرگان دیگری که برای اصلاح جامعه جانفشانی کرده اند . به بركت اصلاحات و مصلحان جامعه قابل زندگي شده و مي شود .

مفهوم " اصلاحات " با اینکه بعد از دوم خرداد هفتاد و شش هم زمان با ریاست جمهوری سید محمد خاتمی با شدت و حدت زیادی وارد منشورو برنامه های  احزاب و گروه های سیاسی گردید ، مع الوصف ساخته این دوره نبوده و تاریخی به درازای تاریخ بشریت دارد . انسانها و جوامع انسانی هيچ گاه بی نیاز از اصلاحات نبوده اند . اگر در گذشته و در مقطعی از زمان و دوره های تاریخی ما ایرانیان ، جریان اصلاحات بدون برنامه و رهبری مشخصی پیش می رفت ، دوم خرداد این افتخار را دارد که حرکت اصلاح طلبی را در مسیری معين هدايت و نهادينه نمود تا زمان و نیروهای تأثیرگذار بر این روند به هدر نرودند . حتی  کسانی که در مقابل اصلاحات قرار گرفتند اصل و نفس اصلاحات را نفی نکردند و اعتراضات خود را متوجه مدعیان و گاهی بر مصادیق اصلاحات کردند زیرا نفی اصلاح طلبی یعنی نفی تمامی مقدسات و خواست های انسانی تلقي مي شود . هرکس اصل اصلاحات را نفی کند قطعا خود را نيزاز افکار عمومی نفی کرده است .

هدف از این مقدمه کوتاه بیان یک واقعه اسف بار در آخرین سخنرانی انتخاباتی یکی از مدعیان اصلاح طلبی در شهرستان ترکمن می باشد که تا دیروز خود را با این جریان به جامعه تحمیل کرده بود و در تركمنصحرا بیشترین نان را از سفره اصلاحات همین شخص نوش کرده بود ، افراد زیادی در قیاس با او تخطئه و شخصيت شان لگدمال شد . وی خط قرمز اصلاحات و اصلاح طلبی شده بود هر کس با او نبود بر اصلاحات بود . متاسفانه همین شخص در سخنرانی شب چهارشنبه در گمیشان در مقابل خیل عظیمی از حاضران صراحتا و با گستاخی تمام اعلام کرد : « یوق بولسین اصلاحات ، گم بولسین اصلاحات »  یعنی نابود باد اصلاحات ، گم شو اصلاحات . اینها کلماتی بودند که بسیاری از دلسوزان اصلاحات را جریحه دار کرد

و آنان که بر مدار شخصيت او می چرخیدند بر سلاخي اصلاحات کف زدند و هورا کشیدند .

یکی از حامیان سنتی او در اعتراض به سخنرانی ایشان با یک تحلیل منطقی و کوبنده به تریبون آرخی کاندیدای مورد حمایت اصلاح طلبان رفت . وی با قلبی شکسته گفت : « امشب شنونده سخنان فردی بودم که تا دیروز نان اصلاحات و اصلاح طلبان را می خورد و امروز می خواهد آنان را زیر پا له کند . »

   هر کسی ممکن است از روند اصلاحات در دهه گذشته به اصلاح طلبان انتقاد داشته باشد این امری طبیعی است . اما نفس اصلاحات را به چالش کشیدن به هیچ وجه قابل توجیه نيست . حس اصلاح طلبی از خصیصه های بارز هر فرد نوگرا و توسعه طلب است . رفتن به مجلس و اخذ تاییدیه شورای نگهبان برای عده ای چنان اهميتي يافته است که مجبور می شوند این چنین  شتاب زده گوی سبقت  از خود اصولگرایان نیز ببرند . به نظر حقیر هیچ اصولگرای منصفي  اصل اصلاحات را چنین زیر سئوال نخواهد برد . حتی ما شاهد بودیم  بعضی از اصولگرایان برای اینکه انگ ضد اصلاح طلبی بر آنها زده نشود خود را اصولگرایان اصلاح طلب معرفی کردند . حال كسي را كه ساليان دراز با شعار اصلاح طلبي آراء مردم را جمع كرد و امروز كه قدرت به دست اصولگرايان افتاد حكم بر نابودي اصلاحات مي دهد به چه نامي ناميد.؟  

سيد احمد باقري رامياني، راميان و آزاد شهر
محمد رضا باي، راميان و آزاد شهر
مهدي برزميني، راميان و آزاد شهر
اسفنديار موغانلو، راميان و آزاد شهر
حميرا ميرفندرسكي، راميان و آزاد شهر
اصغر ايماني، علي‌آباد
محمد وطني باقرآبادي، علي آباد
صفر محمد آرخي، كردكوي و تركمن و بندرگز
عبدالباقي اشرفي كلته، كردكوي و تركمن و بندرگز
سيد مراد اونق، كردكوي و تركمن و بندرگز
مجتبي جمالي، كردكوي و تركمن و بندرگز
عبدالناصر رفعتي، كردكوي و تركمن و بندرگز
سيد مهدي عابديني، كردكوي و تركمن و بندرگز
عبدالخالق عباسي، كردكوي و تركمن و بندرگز
عبدالحكيم فيروزي، كردكوي و تركمن و بندرگز
عبدالناصر ايزدي، كردكوي و تركمن و بندرگز

                                                               گاز و ديپلماسي

نزديك به ده روز است كه گاز منازل با افت فشار روبرو بوده و بعضي خانواده ها بدون گاز سر مي كنند . كمبود گاز ، به جهت قطع صدور گاز تركمنستان به ايران عنوان شد .  در محافل عمومي علت اين امر را ، هر دوكشور نقص فني در تاسيسات گاز تركمنستان عنوان كردند . اما اخبار غير رسمي علت قطع گاز را تقاضاي افزايش قيمت گاز از سوي كشور صادر كننده ( تركمنستان ) حكايت مي كرد .  

متعاقب آن با شروع سرماي سخت بي سابقه اي كه از چند روز پيش در ايران آغاز گرديده و به گفته كارشناسان هواشناسي بعضا طي 50 سال اخير بي سابقه بوده است ، نياز به سوخت گاز چند برابر شده و در شهرهاي مختلف كشور از صد درصد تا 50 درصد قطعي گاز داشتند . در اين چند روزه بازارها از وسايل گرمايشي نفتي و برقي خالي و بخاري هاي چوبي ستاره سهيل شده است . اجبارا اعضاي چند خانوار با تجمع در منزل يكي از آشنايان روزگار مي گذرانند . ( صرفه جويي اجباري )

نان در شهرها به دليل قطع گاز ناياب شده است . در روستاها تنورهاي سنتي پس از سالها شاهد نوبت بندي بوده است . خانواده هايي كه داراي بچه هاي كوچك و پيران زمين گير هستند اوضاع بسيار اسف باري دارند .

در چنين شريطي وزير نفت ايران گفت : تا گاز از سوي تركمنستان وصل نشود ، مذاكره درخصوص قيمت انجام نمي‌شود .

هر چند مسئولان تركمنستان بطور غير رسمي اعلام مي كنند كه تقاضاي افزايش بهاي گاز را از مدت ها پيش به دولت ايران ابلاغ كرده اند و از آنجايي كه طرف هاي ايراني هيچ واكنشي از خود نشان ندادند ، تركمنستان اجبارا با آغاز سال جديد ميلادي گاز را بر روي ايران بسته است .

 مع الوصف از يك كشور دوست و همسايه انتظار چنين حركت غير اخلاقي پذيرفته نيست . اما در مقابل ديپلماسي ايران نيز بسيار آماتوري و تنها بيانگر غرور بي حاصل مي باشد . در وضعيت كنوني شرايط براي مردم ايران بسيار سخت شده است و در تركمنستان زندگي بصورت عادي در جريان است . اين مردم ماست  كه نياز مبرم به مذاكره و رايزني دارند . تمام مسائل بين المللي را نمي توان با لجاجت حل كرد . درست است كه آستانه تحمل مردم ايران در مواقع بحراني بسيار بالاست و اين دست مسئولين را در ديپلماسي هايشان باز مي گذارد . مردم ما در لحظاتي كه منافع و عرق ملي طلب مي كند شرايطي سخت تر از اين را هم به راحتي تحمل كرده اند . در زمان انقلاب اسلامي و در دوران جنگ تحميلي وضعيت بسيار مشقت باري را تجربه كرده و با افتخار و سربلندي آن را پشت سر نهاده اند . ولي جايي كه مي شود جلوي وضعيت اين چنيني را با كمي گذشت و مدارا حل كرد . چرا مردم را در عسر و حرج نگه داشت . اين مردم شايستگي زندگي آرام و بي دغدغه را نيز دارند . بقول معروف در ديزي باز است ...

قبلا تركمنستان براي افزايش بهاي گاز خود ، شير فلكه هايش  را به روي كشورهاي اوكراين و روسيه نيز بسته بود ، در آن زمان روساي جمهور هر دو كشور در بالاترين سطح براي مذاكره وارد تركمنستان شدند و براحتي نيز توانستند به راه حل منطقي دست يابند . اما اينگونه مسائل وقتي مربوط به كشور ما مي شود تبديل به گره كوري مي شود كه حتي با دندان هم نمي توان آن را باز كرد .