گزارش اختصاصي صحرا از

          تشييع جنازه بانوي اسب ايران و احياگر اسب هاي تركمن

عشق اسب، گذر او را به تركمنصحرا كشاند . به جز آن ممكن نبود . اسب ، عشق و تركمن اين سه جز در تركمنصحرا جمع نمي شوند . او كه عشقش واقعي بود در ميان تركمن هاي قره تپه شيخ ماندني شد و تا ابد نيز ماند .

خبر فوت خانم فيروز بانوي اسب هاي ايراني و احياگر اسب هاي تركمن براي آنانكه ارزش كارهاي صادقانه او را مي دانستند بسيار سنگين بود چرا كه ممكن است ديگر كسي نتواند جاي او را پر كند . مقاومت و سخت كوشي اين بانوي پير چنان بود كه هيچ مردي چون اين خانم نخواهد شد . شايد شيهه اسبان تركمن با مرگ وي تدريجا به خاموشي گرايد و از اينجاست كه خيلي ها به عمق فاجعه پي بردند زيرا كه ممكن است زندگي اسب هاي تركمن به زندگي اين بانوي آمريكايي گره خورده باشد . اين سخن اوست « در تركمن صحرا گاهى اسب هاى نحيف و كوچكى را مى بينيم كه در اثر كمبود تغذيه سوخته اند. من هم سوخته ام.  »

بچه ها از كلاله خبر دادند كه جنازه خانم لوئيز فيروز ساعت چهار بعد از ظهر چهارشنبه 8/3/87 در روستاي قره تپه شيخ تشييع مي شود . ما وظيفه خود دانستيم و به پاس قدرداني از وي به همراه غفور خوجه از غربي ترين نقطه تركمنصحرا به سوي كلاله و روستاي قره تپه شيخ به راه افتاديم .

از دير باز مردم تركمن در مهمان نوازي شهره آفاق بوده اند . امروز هم وظيفه ماست نسبت به اين مهمان عزيزي كه توسن سرنوشت او را از برج هاي عاج آمريكا به روستاي قره تپه شيخ هدايت كرده است ، به جاي آوريم . اين سخن اوست كه مي گفت : « آرامش تركمنصحرا را به رفاه در آمريكا ترجيح مي دهم .»

حوالي ساعت 5 بعدازظهر به روستاي قره تپه شيخ از توابع كلاله رسيديم . جمعيت زيادي از مردم روستا و دوستداران اسب در كنار مزرعه اسبي كه او بنيان نهاده بود در انتظار رسيدن جنازه از سردخانه گنبد بودند . در ميان جمعيت چهره هاي آشناي زيادي را ديديم . عزيز مامي زاده ، كاكا بدخشان ، دكتر جليل غيادي ، بابا غراوي با دوربين فيلم برداريش ، منصور طبري مسئول انجمن شعر ميراث گنبد ، حاج قدير گوگلاني از كلاله ، محمود پايدار و بسياري ديگر كه از اقصي نقاط ايران آمده بودند .

چند لحظه پس از رسيدنمان آمبولانس حامل پيكر بي جان خانم فيروز از راه رسيد . به فاصله چند صد متري مزرعه تابوت را از آمبولانس بيرون آوردند، عده اي از روستاييان و استقبال كنندگان او را به دوش كشيدند، جنازه اين بانوي جسور به رسم تركمن ها كفن پيچ شده بود . چند چابكسوار با اسب هاي تزئين شده پيشاپيش جمعيت مشايعت كننده در حركت بودند . فرزندان وي نيز به همراه جمعيت براي آخرين بار مادر خود را بدرقه مي كردند . زنان روستا كه زماني هم صحبت هاي بي رياي اين بانوي آمريكايي بودند با چهره هاي ماتم گرفته منتظر ورود وي بودند . بنا به تقاضاي فرزندانش ، خانم فيروز به شيوه تركمن ها تشييع و به خاك سپرده مي شد . محل دفن وي را درون مزرعه اسبش و در جوار اولين منزل مسكوني اش كنده و آماده كرده بودند .

جنازه خانم فيروز بر روي دوش هنرمند بزرگ تركمن قليج انوري و عده اي ديگر بنابه رسم تركمن ها  وارد منزلش شده و پس از اندكي توقف  بيرون آورده شد پس از گردش مختصر در اصطبل و قرارگاه هاي اسب  بر جنازه وي نماز ميت خواندند . سپس با تشريفات خاصي در حضور خانواده اش ، با دستان تنها پسرش كارن تحويل خاك داده شد و بدين ترتيب روستاي قره تپه شيخ مامن ابدي خانم فيروز گرديد .

عروس وي در حاشيه خاكسپاري  در مصاحبه كوتاهي كه با خبرنگار صحرا داشت گفت : « خانم فيروز با شخصيت بي همتايي كه داشت در دل مردم منطقه نشسته و ما از اين نظر به او افتخار مي كنيم . خانم ليلا فيروز در ادامه صحبت هاي خود اظهار اميدواري كرد يكي از نوه هاي خانم لوئيز فيروز كارهاي بزرگ وي را دنبال بكند . وي در جواب اين سئوال كه نظرش در رابطه با نحوه تشييع جنازه خانم فيروز چيست ؟ گفت : از آنجايي كه خانم فيروز بيشتر عمر خود را در ميان تركمن ها گذرانده بود خانواده اش لازم ديد با رسم و رسومات آنان به خاك سپرده شود و ما از اين لحاظ بسيار خوشحاليم و از مردم تركمن كمال تشكر را داريم كه او را بصورت با شكوه تشييع كرده و بر جنازه او نماز خواندند .

پس از خاكسپاري خانم فيروز ، دكتر غيادي كه تا آن لحظه تمامي مراسم را هدايت مي كرد در سخناني گفتند : خانم فيروز شخصيتي بي نظير بود كارهاي علمي او در رابطه با اسب ايراني و تركمن بسياري از ابهامات را بر طرف كرد و اكنون بزرگترين منبع در تمام دنياست . وي اضافه كرد : در هر گوشه دنيا حرف و حديثي در رابطه با اسب پيش بيايد خانم فيروز در آنجا حضور داشت و نظر ايشان فصل الخطاب تمام مناقشه ها بود .

رئيس هيئت سواركاري خراسان شمالي و پرورش دهنده اسب تركمن در ادامه سخنان خود گفت : مراسم با شكوه خانم فيروز توسط تركمن ها نشان داد فرهنگ و درك مردم ما چقدر بالاست . 

دكتر غيادي پيشنهاد كرد منزل مسكوني ايشان با تمام وسايل شخصي وي به عنوان موزه ي اسب، حفظ و نگهداري شود .

پيش از سخنان دكتر غيادي ، كارن فيروز در سخنان كوتاهي ضمن تشكر از حاضرين در مراسم خاكسپاري مادرش گفت : در زمان شيوع موتور و موتورسواري اميدوارم كارهاي مادرم براي حفظ فرهنگ  اسب و اسب سواري  تاثيرگذار بوده باشد .

لوئيز اليزابت ليليان فيروز فرزند جان گولوپ متولد 1932 در واشنگتن آمريكا است . وي در سال 1336 با يكي از شاهزادگان ايراني به نام نرسي فيروز ازدواج و به همراه او به ايران آمد . با علاقه اي كه به اسب و اسب سواري داشت با كمك همسرش مركزي را به نام نوروز آباد در تهران تأسيس كرد . پس از 5 سال فعاليت در امر نگهداري و آموزش اسب سواري اين مركز را به انجمن سلطنتي اسب فروخته و اسب هاي خود را مدتي به كردستان برد اما به دليل شرايط جوي و سرماي شديد آن منطقه به تركمنصحرا آمد و با خريد زميني در روستاي قره تپه شيخ نزديك به چهل سال به فعاليت مستمر و خستگي ناپذير خود ادامه داد و عاقبت در تاريخ 5/3/87 ساعت 28/4 بامداد بر اثر خونريزي معده در بيمارستان برزويه گنبد جان به جان آفرين سپرد .

خانم فيروز يك پسر به نام كارن و دو دختر به نام هاي روشن و آتشه فيروز دارد .

برای دیدن عکس های این مراسم روی این آدرس کلیک کنید        www.flickr.com/photos/sahra-n

به نقل از هفته نامه صحرا شماره 259