انتخابات رياست جمهوري و وحدت ملي

ح.كمي

بیش از 6 ماه به زمان برگزاری دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری باقی نمانده است . مع الوصف هنوز فعالان سیاسی و به جز یک الي دو نفر کاندیداي احتمالی نظر و تصمیم قطعی خود را اعلام نکرده اند. این موضوع جامعه و مردم عادی را در حالت بی تفاوتی قرارداده و از اهميت اين انتخابات  كاسته است. از آنجایی که راقم سطور قصد دارد انتخابات پیش رو را از جهات دیگری مورد کاوش قرار دهد. با این وجود نقبی کوتاه به چند علت از علل شرایط بوجود آمده لازم مي نمايد. زیرا معتقد است همه آنها  بی ارتباط به هم نبوده و نخواهد بود.

مقوله "سیاست" در کشور ما با انتخابات گره خورده است. مردم ما آن را خود سیاست مي دانند . سیاستمدار و فعال سیاسی به کسی اطلاق می شود که دستی در انتخابات چه به عنوان کاندیدا و چه به عنوان فعال انتخاباتی داشته باشد. گرچه سیاست وسیع تر از این بوده و شناخت زوایای آن در سرنوشت جامعه و کشور بسیار ضروری و لازم است. اما این بحث به دليل ماهيت و رويكرد آن به بُعد انتخاباتي سیاست مربوط خواهد بود.

سیاست نیز به عنوان شاخه ای از علوم اجتماعی دارای پارامترها و عوامل  ثابتی بوده در صورتی که بعضی از عناصر آن دست کاری نشده و با دخالت دادن کاتالیزورهای زائد از مسیر طبیعی خود خارج نشود به مانند علوم عقلی و تجربی ، پیش بینی رخدادهای آن برای متخصصین این رشته دور از دسترس نمی باشد. پس عدم پیش بینی دقیق یک انتخابات در مواقعي مي تواند نشانه عدم سلامت آن باشد.

یکی از دلایل عمده ای که تاکنون وضعیت انتخابات ریاست جمهوری را در محاق قرار داده عدم وضوح و شفافیت سازه کارهای انتخابات در کشور ماست.

در حالي كه فرصت اندكي براي برگزاري انتخابات  باقي مانده ، هنوز کاندیدا ها و فعالین انتخاباتی به جای اینکه در جهت کسب آراء و هدایت و مشارکت هر چه بیشتر مردم باشند اسیر دغدغه های تایید یا عدم تایید خود و یا کاندایشان هستند. همین امر باعث شده است که انتخابات این با ارزش ترین پدیده سیاسی و نمونه بارز دمکراسی، به مقوله ای کم اهمیت تبدیل شود.

در اصل انتخابات بایستی از چنان اهمیتی برخوردار باشد که پس از انجام هر انتخاب شاهد تغییرات شگرف و عمیقی در نحوه اداره کشور در تمام سطوح باشیم. انتخاباتی که از قبل با استفاده از نهادهای قدرت و هزینه های عمومی و یا با تطمیع و سوء استفاده از مشکلات مادی رای دهنده ها، آراء کانالیزه شود مسلما تغییر اساسی و اصلاحی در جامعه و نحوه ی اداره کشور ایجاد نشده بلکه انتخابات به بازیچه ای در دست سردمداران تبدیل خواهد شد.

مقوله دیگری که انتخابات را از ارزش و اعتبار ساقط می کند نگرش و فرهنگ عمومی جامعه نسبت به آن است. تا زمانی که مردم به حقوق خویش آشنا نباشند مسلما پرسشگر نیز نخواهند بود. عدم پرسشگری راه را برای فریبکاری باز می گذارد . در این صورت همه قولها و وعده ها را بدون مطالعه و تامل به راحتی پذیرا می شویم، هر کسی می تواند هر قولی که خواست بدهد بدون اینکه کسی بپرسد چرا؟ و چگونه؟

 می توان قول ماهی پنجاه هزار تومان را داد بدون اینکه پرسیده شود از کدام منبع و با کدام سازه کار پرداخت خواهد شد؟ و حتما وعده دهنده خود نیز نمی داند آن را از کدام منبع و تبصره تأمين خواهد کرد و انتظار دارد فردا که انتخاب شد کارشناسان، خودشان خواهند نشست و فکری به وعده هاي او خواهند کرد. و یا می توان وعده سرخرمن آوردن نفت بر سر سفره ها را داد و فردا چنانچه عملی نشد می توان به راحتی از کنار آن گذشت و به وعده ای بزرگتر دلخوش کرد. این روحیه سیاسی اجتماعی تا وقتی که تداوم یابد راه را برای ورود افراد غیر علمی و ناکارآمد باز می گذارد.

تاكيد بر جذب آراء عوام بدون مشاركت نخبگان از وجهه انتخابات مي كاهد. در هر انتخاب بايستي شاهد تحول كيفي در شعارها و سلايق انتخاب كننده ها باشيم. متاسفانه در انتخابات هاي اخير چه در انتخابات مجلس و چه در انتخابات رياست جمهوري و حتي در انتخابات شوراها مي بينيم شعارهاي معيشتي و تقاضاهاي فردي تعيين كننده بوده و مسائل كلان كشوري و ملي و بحث نظري حكومتداري جايي در آن ندارد. در اين مورد انتقادات متوجه كساني است كه بعد از كسب راي و تكيه بر جايگاه تفويضي خود براي ارتقاء سطح فكري و بينش سياسي اجتماعي جامعه برنامه اي ارائه نمي دهند و به نظر مي رسد حفظ وضع موجود چندان هم بر مزاج آنان بد نمي آيد. در حالي كه نحوه برگزاري انتخابات و نتيجه به دست آمده از سوي خبره هاي سياسي جهان مورد نقد و بررسي قرار مي گيرد. بخصوص انتخابات ايران در جهان از حساسيت خاصي برخودار است. پس ادامه این وضع برازنده نظامی نیست که بیشترین انتخابات را طی سی سال گذشته برگزار کرده و سعی در ارائه الگوی جدیدی از دمکراسی اسلامی دارد.

انتخابات ریاست جمهوری فرصتی مناسب برای وحدت ملی وسیاسی است. انتخاب یک فرد وسیع نگر که تمام ایرانیان را بدون در نظر گرفتن تفاوت ها ی نژادی ، زبانی و مذهبی زیر بال و پر خود بگیرد بی شک جایگاه نظام و کشور ما را به مراتب بالاتر خواهد برد و امیدواری و تعلق خاطر تمام ایرانیان را به وطن خود بیشتر خواهد کرد. ما شاهد بودیم در دوره هشت سال ریاست جمهوری خاتمی، نه در حد مطلوب بلکه بسیار بهتر از هر زمان دیگری به اقوام ایرانی توجه گردید و به آنان آزادی های بیشتری داده شد. با این وجود هیچ یک از این اقوام خواسته ای فرا قانونی نداشته اند. اختلافات قومی و مذهبی دامن زده نشد. بیشترين همگرایی ملی را شاهد بودیم . چنانچه خواسته ای هم بوده در چارچوب قانون اساسی بوده ولی متاسفانه در بسیاری از این موارد، مجلس ششم با وجودی که با شعار " ایران برای تمام ایرانیان " شکل گرفته بود با سکوت معناداری برگزار گردید. مانند اصل 15 قانون اساسی.

لازم است جامعه  در ابعاد گوناگون رشد و توسعه یابد . تاکید بر روی تنها یک بعد مثلا بعد اقتصادی که متاسفانه در سالهای اخیر بیشترین مانور روی آن داده شده، نمی تواند ارضاء کننده مطالبات جامعه باشد. اگر دولت در توسعه اقتصادی حتی موفق هم بوده باشد باز هم به نظر نمی رسد رضایت عمومی جلب گردد. با بذل و بخشش و کشور را صدقه ای اداره کردن نه منطقی است و نه کل خواسته هاست. زیرا این کار در کوتاه مدت چه در توسعه اقتصادی چه در روحیات مردمی جواب منفی خواهد داد. دولتی که بخواهد در دلهای مردم خود جای بگیرد. بایستی در کنار توجه به معيشت عمومی به خواست های روحی و روانی آنان در بُعد سیاسی و فرهنگی نیز به شدت توجه نماید. متاسفانه در سالهای اخیر کمترین طرح و لوایج در حوزه توسعه سیاسی بوده است و این موضوع در فضای جامعه هاله ای از یاس عزا گونه ای را حاکم کرده است.

این روند در میان اقوام به بدترین شکل خود بروز کرده است. کمترین توجهي به خواستهای قانونی آنها نمی شود. کارهایی هم که صورت می گیرد شائبه شعار پراکنی دارد. کار مثبت عمده ای که بتوان امروز آن را بعنوان افتخار دولت نهم بنامیم برای اقوام حاشیه نشین دیده نمی شود. هیچ توجهی به اصول معطل مانده مربوط به اقوام در قانون اساسی نشده و مضاف بر آن با تصویب شورای فرهنگی در رابطه با حوزه های علمیه اهل سنت موجب جریحه دار شدن بسیاری از روحانیون نیز شده است. اظهارات مدبرانه و منشور گونه روزهاي اخیر مقام معظم رهبری در مورد اهل سنت مایه امیدواری برای آنان گرديد. چنانچه توجه و اقدام عملی به اظهارات مشارالیه صورت گيرد در آینده می توان شاهد نزدیکی بیش از پیش احاد مردم ایران باشيم.

به نظر حقیر مسئولین و مردم ما بایستی از هرگونه اقدامی که شائبه اختلاف و دو دستگی داشته باشد به شدت پرهیز نمایند. ولی متاسفانه بعضی ها خواسته یا نخواسته به مسائل تنش زا دامن می زنند. ایجاد تنش و برخوردهای اختلاف برانگیز از هر طرف که باشد نكوهیده و محکوم است. در کشور ما که به جمهوری مقدس اسلامی مزین گشته اصل باید لوای اسلام و ایران باشد. عقاید شخصی و گروهی برای خود آن فرد و قوم محترم شناخته شود و تعمیم دادن آن به كل جامعه نتيجه اي جز تنش و جريحه دار شدن بخشي از هموطنان نخواهد بود. از اين رو كسي كه زمام امور دولت را در دست می گیرد به جای نگاه رای آوری به اقوام و اقلیت ها، در فکر وحدت ملی براساس احترام به تفاوت های قومی و مذهبی باشد، در این صورت است ما شاهد پویایی و شکوفایی کشور عزیزمان ایران خواهیم بود.

                                                                                              ( به نقل از صحرا شماره 287 )